Noorderlicht fotograferen met telefoon en camera
Met een gewone telefoon in nachtmodus en een steen om hem op te leggen maak je al een foto die je thuis trots laat zien. Met een camera en een paar handmatige instellingen kom je verder, en bij een flink deel van de tours maakt de gids de portretten voor je.
Wat je echt nodig hebt
Voor een goede foto van het noorderlicht heb je geen dure camera nodig. Een recente telefoon met nachtmodus haalt verrassend veel uit een groene boog, zolang hij een paar seconden volkomen stil kan liggen. Met een camera waarop je zelf sluitertijd, diafragma en ISO instelt, krijg je scherpere sterren, minder ruis en een voorgrond die niet in het zwart verdwijnt. In beide gevallen telt stilstand meer dan het merk van je toestel.
Wil je helemaal niets regelen, kies dan een tour die de foto's voor je maakt. Van onze zes tours in Noorwegen doen de meeste dat in een of andere vorm, en verderop lees je welke. Eerst de techniek, want ook met professionele portretten in je mailbox wil je een paar eigen beelden mee naar huis nemen.
Fotograferen met je telefoon
Zet je telefoon in de nachtmodus of in de stand voor lange belichting. Veel toestellen kiezen zelf een belichting van een paar seconden zodra ze merken dat ze stil liggen, en sommige gaan veel langer door. Uit de hand lukt dat bijna nooit. Leg de telefoon op een steen, een paaltje of je rugzak, of gebruik een klein statief met een telefoonklem. Een zelfontspanner van drie seconden voorkomt dat je tik op het scherm de foto laat trillen.
Schakel de flitser uit en stel scherp op een verre lichtbron of op de horizon. Lukt dat niet, zoek dan in de pro-stand de handmatige focus en schuif hem naar oneindig. Draai de helderheid van je scherm omlaag, want een fel scherm verblindt je eigen ogen en die van de mensen naast je. Gidsen vragen vaak om zaklampen en schermen zo veel mogelijk uit te laten, en wie met een rood lampje werkt, maakt vrienden.
Veel mensen ontdekken pas achteraf dat het helpt om meerdere foto's van hetzelfde moment te maken. Het licht verandert per seconde, en de derde opname is vaak scherper dan de eerste.
Instellingen voor een camera
Met een systeemcamera of spiegelreflex en een groothoeklens heb je de meeste controle. Zet de camera in de handmatige stand en fotografeer in RAW, zodat je de kleuren thuis nog kunt bijsturen. Als vertrekpunt gebruiken wij deze instellingen.
- Diafragma. Zo ver mogelijk open, dus het laagste f-getal dat je lens toelaat.
- ISO. Tussen 800 en 3200. Hoger vangt meer licht, maar geeft ook meer ruis.
- Sluitertijd. Een paar seconden. Danst het licht snel, ga dan korter. Bij een zwakke, rustige boog mag het langer.
- Scherpstelling. Handmatig op oneindig. Controleer het op je scherm door in te zoomen op een heldere ster.
Stel scherp voordat het helemaal donker is, of op een verre lamp, en plak de focusring desnoods vast met een stukje tape. Met dikke handschoenen draai je hem anders ongemerkt weg. Bekijk na elke paar opnamen het histogram, want op een klein scherm in een pikdonkere nacht ziet alles er beter uit dan het is. Een statief is bij een camera onmisbaar, en een lichte versie die in je rugzak past, volstaat.
Een voorgrond maakt de foto
Een groene sluier boven een zwarte rand is mooi, maar de voorgrond vertelt waar je was. In Noorwegen heb je daarvoor ruime keus. Op de Lofoten rijzen de toppen recht uit zee op, en rode vissershuisjes weerspiegelen samen met het licht in het stille water van een haven. Fotografen reizen er speciaal voor naartoe, en in onze gids over noorderlicht op de Lofoten lees je waarom.
Rond Tromsø, Harstad en Narvik werken fjorden, besneeuwde bergflanken en een enkele verlichte hut goed. In het binnenland bij Alta is het landschap weidser, met berken en sneeuwvlakten waarin een groepje mensen bij een kampvuur de schaal laat zien. Vraag iemand om even stil te staan, of laat de gloed van het vuur een warm accent geven tegen al dat groen. Houd de horizon recht en laat de hemel ongeveer twee derde van het beeld vullen als het licht sterk is.
Kou, accu's en condens
Kou is de grootste vijand van je apparatuur. Accu's lopen bij strenge vorst veel sneller leeg, en een telefoon die net nog op veertig procent stond, kan zonder waarschuwing uitvallen. Neem een reserveaccu of powerbank mee en bewaar die in een binnenzak, dicht tegen je lichaam. Wissel om zodra de eerste leeg raakt. Een opgewarmde accu herstelt vaak weer een deel van zijn lading.
Stap je na een uur buiten in een warme bus, dan slaat er condens neer op lens en elektronica. Stop je camera daarom al buiten in een tas of een afsluitbare plastic zak en laat hem langzaam op temperatuur komen. Voor je handen werkt een dunne binnenhandschoen onder een dikke want het best, zodat je knoppen bedient zonder je vingers bloot te geven. Meer over lagen en handschoenen vind je in onze kledinggids.
Welke tours je helpen met foto's
Bij Snow Travels, onze keuze voor ~€ 148, staan statieven klaar voor je eigen camera, en de gids maakt portretten en sfeerfoto's die je binnen tien uur ontvangt. De voordelige jacht van Bifrost Tours, vanaf ~€ 60, levert gratis professionele foto's bij beide opties, de grote bus en de minibus. Nederlandse reizigers schrijven dat de foto's later per mail kwamen.
Bij het familiebedrijf Arctic Glow, ~€ 136, is de gids ook fotograaf, en de bewerkte portretten en landschapsfoto's komen de volgende dag per mail. In Alta leent de kleine groep van Alta Adventure, ~€ 220, statieven uit voor je camera. Op de Lofoten regel je meer zelf, want bij de minibus van Bravo Travelling, ~€ 164, staan statief en professionele fotografie uitdrukkelijk onder ‘niet inbegrepen’. Reviews prijzen gids Cristina om de foto's die ze van gasten maakt, maar reken daar niet op en neem je eigen statief mee.
De privétour van Harstad en Narvik, ~€ 239 per persoon, heeft een fotosessie in het programma. Omdat alleen jouw gezelschap meegaat, krijg je alle aandacht van de gids. Ook de grote bus van Jeshua Tours in Tromsø stuurt gratis foto's na, binnen drie tot vijf dagen. Alle tours naast elkaar zie je in de vergelijking op onze startpagina.
Foto's zonder zelf te sjouwen
Snow Travels zet statieven voor je klaar en stuurt de portretten onder het noorderlicht binnen tien uur, vanaf ~€ 148 en gratis te annuleren tot 24 uur vooraf.
Wat de camera ziet en jij niet
Schrik niet als je scherm feller groen toont dan wat je met je ogen ziet. Een camerasensor verzamelt seconden lang licht en legt kleuren veel sterker vast dan het menselijk oog, dat in het donker vooral grijstinten ziet. Een zwak noorderlicht kan daardoor met het blote oog grijswit lijken, als een vreemde sluierwolk, terwijl de foto een duidelijke groene band toont. Dat groen komt van zuurstof op ongeveer 120 kilometer hoogte, het zeldzamere rood van zuurstof rond 250 kilometer. Meer achtergrond vind je bij poollicht op Wikipedia.
Leg je telefoon af en toe weg. Een sterke uitbarsting duurt soms maar enkele minuten, en wie die alleen via een scherm volgt, heeft hem half gemist. Wij maken eerst een paar foto's voor de zekerheid en kijken daarna gewoon omhoog. Blijft de hemel dicht, dan lees je in onze gids voor als je geen noorderlicht ziet wat de tours voor je doen. Of de lucht openbreekt, hangt vooral af van de bewolking, en hoe je die inschat, staat in onze uitleg over de noorderlichtvoorspelling.